O Ano da Música en Proxecto Competencial de 1º, 3º e 6º de Primaria

 Durante o curso escolar 2025-2026, na área de Proxecto Competencial os niveis de 1º, 3º e de Educación Primaria desenvolveron traballo de investigación sobre a música, como tema que estrutura o presente curso académico no C.P.I. Fonte Díaz de Touro.

O traballo dividiuse en tres fases, en función de cada trimestre:

TRIMESTRE:

 En primeiro lugar, investigaron as bases físicas e fisiolóxicas do feito musical e da audición no ser humano, aplicados a diferentes exemplos, como a escoita dos instrumentos musicais. Coa información recollida, fixeron esquemas que converteron en murais, posteriormente pegados nos corredores do centro.

 Tras coñecer as bases físicas e fisiolóxicas da música e da escoita, fixeron un percorrido pola historia da música, desde as primeiras manifestacións musicais e a aparición dos primeiros instrumentos, na Prehistoria, ata a actualidade. De cada etapa fixeron unha análise dos contextos sociais e dos avances musicais más importantes, así como unha escolma dos instrumentos utilizados nos devanditos períodos e dos seus compositores e músicos máis salientables (de seren coñecidos). As etapas nas que dividiron a súa investigación foron: Prehistoria, Idade Antiga, Idade Media, Renacemento, Barroco, Clasicismo, Romanticismo, Século XX e Música actual (século XXI). De novo, coa información recollida fixeron uns esquemas de traballo que compartiron co resto do colexio nos corredores do centro.

TRIMESTRE:

 No segundo trimestre desenvolveron unha ampla investigación sociolóxica sobre os gustos musicais no Concello de Touro. Para tal efecto, fixeron unha serie de preguntas que cubriran distintos aspectos relacionados coa música e, posteriormente, durante un mes, realizaron un traballo de campo realizando enquisas á xente que atoparon polas rúas e nos negocios de Fonte Díaz. Entre os resultados das súas investigacións salientan que a un 100% dos enquisados lles gustaba a música; que un 21% toca un instrumento musical ou canta; que o 4% dos enquisados tocan nalgún grupo de música; e que o estilo favorito dos enquisados é o folk, nun 30% dos casos.

 De todos os xeitos, a porcentaxe de poboación enquisada representa só o 0,68% da poboación total de Touro, co cal non podemos falar dunha enquisa representativa, mais si que lles serviu para aprender a desenvolver un traballo de investigación a través de enquisas/entrevistas e como analizar seus resultados.

TRIMESTRE:

 No terceiro trimestre centráronse nos grupos musicais que existen hoxe en día en Touro, fixeron unha recollida de información sobre os mesmos e entrevistas aos responsables de dous deles: a Banda de Música Municipal “Isabel II” de Touro e a Asociación Cultural A Pinguela de Bama. Tamén entrevistaron aos compañeiros que forman parte destes grupos musicais, para coñecer como eran as súas experiencias nestes grupos e as súas rutinas de traballo.

Con todos os materiais de traballo crearon unhas carpetas nas que foron recollendo as investigacións e estudos ao longo do curso.





O Ano da Música en Lingua Castelá e Literatura

 As actividades que se desenvolveron ao longo do curso académico 2025-26 na materia de Lingua castelá e Literatura foron estruturadas conforme aos distintos cursos da ESO e por trimestres e tiveron a música como protagonista principal.

En curso de ESO:

  • PRIMEIRO TRIMESTRE: 

  Aproveitando as lecturas relacionadas coas celebracións do primeiro trimestre, tratáronse os seguintes temas: historia do Samaín, do “Halloween”, Día de Santos, Día de Defuntos.

 As lecturas seleccionadas foron: Relatos de monstruos; Relatos de fantasmas, de Steven ZORN.

 Para o Nadal, as lecturas escollidas foron Canción de Navidad, de Charles DICKENS e El regalo de los Reyes Magos. El milagro navideño de Jonás Tristán, de O. Henry , S. Wojciechowski.

 A partir delas, fixéronse presentacións, facendo especial fincapé nas tradicións relacionadas coa música: as danzas da morte (na Idade Media); e no Nadal, as panxoliñas, os bailes e as celebracións musicais en distintos países do mundo, segundo as súas tradicións.

 En parellas ou individualmente, o alumnado procurou información, a partir de guion previamente entregado. Despois, elaborou a presentación e, por último, expúxoa aos seus compañeiros e compañeiras.

  • SEGUNDO TRIMESTRE:

 En colaboración coa exposición levada a cabo polo Equipo de Biblioteca, cada alumna e alumno buscou unha efeméride musical (nas catro linguas do centro: galego, castelán, francés e inglés) que coincidise coa súa data de nacemento (día e mes).

 Unha vez seleccionadas, redactou a información e adaptouna ao soporte físico escollido: dúas catolinas que serviron para realizar un disco de vinilo e a súa caixa.

 Na caixa, puxeron os datos obtidos da investigación, fotos de cantantes, compositoras e compositores, concertos, etc. e decorárona de maneira persoal.

 Na parte central do disco, puxeron a data (día e mes).

 Todos os discos do alumnado, que colaborou practicamente ao cen por cen, formaron parte da exposición final: Efemérides musicais con data e posdata.

 Na aula, das catro efemérides, seleccionaron unha e buscaron información máis precisa, tamén a partir de guion previo, para expoñer ao resto da clase.

 A exposición foi acompañada dunha presentación que incluía o enlace á escoita dunha peza musical da figura seleccionada.

  • TERCEIRO TRIMESTRE: 
Tema libre, pero é preciso salientar que a música espertou o interese do alumnado e a meirande parte escolleu facer presentacións sobre os seus cantantes, estilos musicais ou instrumentos preferidos. De novo, a partir da súa escolla e do guion previo, fixeron as presentacións e expuxéronas na clase

En  curso de ESO:

  • PRIMEIRO TRIMESTRE:

 Realizáronse traballos de investigación a partir de guion previo para elaborar presentacións sobre diferentes instrumentos musicais: tipo de instrumento, orixe, historia, partes que o compoñen: pandeireta, guitarra, piano, violín, viola, tambor…

 Coincidindo co estudo do xénero lírico, escolléronse poemas relacionados con instrumentos musicais como “Oda a la guitarra”.

  • TRIMESTRE: 

 Centrouse na lectura de obras relacionadas coa música.

La música del corazón, de Ana HUERTAS e Los tambores, de REINER ZIMNIK.

 Ambas lecturas propiciaron a reflexión sobre a importancia da música para unir ás persoas máis alá de calquera tipo de diferenza persoal, cultural ou social.

 Neste trimestre, tamén realizaron a actividade proposta pola biblioteca: Efemérides musicais con data e posdata.

 Das súas investigacións, xurdiron novas exposicións, que amosaron ao resto do alumnado, a través da elaboración de presentacións con enlaces aos autores e á música seleccionada.

  • TRIMESTRE:

Como acontece cada curso, o terceiro trimestre é moi breve, e para facilitar a tarefa de crear unha exposición, de novo puideron escoller o tema. Igual que en 1º ESO, a música foi a protagonista da meirande parte das presentacións, en parella ou pequeno grupo.

En curso de ESO:

  • PRIMEIRO TRIMESTRE: 

 Co estudo da Idade Media e a lectura de El conde Lucanor, o alumnado creou, por parellas, presentacións sobre a música medieval: popular, culta, e sacra. Os tipos de instrumentos medievais e os bailes: populares e cortesáns.

As cantigas populares: as albas, “as mayas”, os romances.

  • SEGUNDO TRIMESTRE:

Participación na exposición da biblioteca e elaboración dunha presentación sobre a efeméride escollida en cada caso.

  • TERCEIRO TRIMESTRE:

De novo, tema libre e tamén realcionados cos gustos musicais persoais. Exposición na clase mediante presentación.

A partir da lectura do Lazarillo de Tormes, tamén se tratraron os romances de cego.

En curso de ESO:

  • PRIMEIRO TRIMESTRE:

 O estudo do Romanticismo, permitiu que o alumnado realizase presentacións sobre este periodo no eido musical. Elaboraron presentacións de figuras relevantes da música clásica desta época e amosáronas ao resto do grupo.

  • SEGUNDO TRIMESTRE: 

 Participación na actividade da biblioteca e elaboración de presentacións con enlaces musicais a estilos, autores/as, compositores/as, cantantes ou datas musicais sinaladas. Cada alumna e alumno escolleu unha efeméride das que coincidía coa súa data e expúxoa na clase. É importante incidir na especial atención, e incluso emoción, que suscitaron as exposicións sobre Clara Schumann, Maria Callas ou Luciano Pavarotti e a escoita dos enlaces ás súas interpretacións.
  • TERCEIRO TRIMESTRE:

 Tema libre, pero de novo, un dos máis escollidos foi o musical coas tendencias actuais que máis lles gustan.

A partir de guion previo, elaboraron presentacións que expuxeron ao resto da clase. O grupo tomou nota dos datos principais e elaborou textos expositivos sobre os contidos expostos.

EN TODOS OS CURSOS

 A maiores, en todos os cursos e niveis, foron escoitadas versións musicadas de poemas clave da literatura española (autores como A. Machado, F.G. Lorca, M. Hernández, etc).

 La canción del pirata en distintas versións e estilos musicais. E tamén estudáronse moitas figuras literarias aplicadas áo estudo e escoita de cancións e, por suposto, a prevalencia de tópicos literarios de herdanza grecolatina: “carpe diem”, “tempus fugit”, “Ubi sunt?” (“¿Dónde están, Dónde están, corazón?” de COTTI, coas metáforas bíblicas dos ríos e do mar).

Por último, é importante mencionar que a música foi un tema moi aprezado polo alumnado, proba diso é que volvesen escollelo nas exposicións do último trimestre que sempre adoitan ser de tema libre, por mor da falta de tempo.

Ademais, favoreceu o coñecemento interxeracional, pois moito alumnado manifestou ter charlas coa súa familia ao coñecer cantantes de épocas máis perto dos seus familiares (nais, pais, avoas, avós) e isto propiciou unha aprendizaxe mutua e o enriquecemento persoal

que conlevou: momentos únicos de interacción e convivencia familiar.

 Aquí deixamos unha mostra de algúns deses traballos.

Gloria Stefan, de Adrián A.







 Nino Bravo, Adrián S.










Cristina del Valle, de Nico B.








 The Beatles, Ainhoa C.:






Marco Antonio Portugal, Isaque:









Brian May, Beatriz:







The Eagles, Borja:







Melendi, Valeria:








Juice Wrld, Pedro:


Los Rodríguez, Nicolás S.